25 maja 2026 roku w Opolu odbyło się spotkanie Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności. Zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski wręczył odznaczenia działaczom opozycji niepodległościowej z lat 1956–1989.
Krzyż Wolności i Solidarności NSZZ Solidarność
Uroczystość stanowiąca część obchodów 45. rocznicy rejestracji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” to wyraz hołdu dla uczestników opozycji antykomunistycznej, którzy poprzez swoją działalność przyczynili się do powstania i rozwoju ruchu „Solidarność” oraz do przemian demokratycznych w Polsce.
Przebieg uroczystości
Obchody rozpoczęła Msza święta w intencji Ojczyzny i działaczy opozycji antykomunistycznej, odprawiona w katedrze Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu. Następnie uczestnicy wydarzenia złożyli kwiaty na Skwerze „Solidarności”, oddając hołd wszystkim, którzy swoją odwagą i niezłomną postawą przyczynili się do odzyskania przez Polskę wolności.
Główna część uroczystości, zorganizowanych przez opolską delegaturę IPN, odbyła się w Auli Błękitnej Politechniki Opolskiej. Wzięli w niej udział przedstawiciele władz państwowych, środowisk opozycyjnych, uczonych, studentów, a także przedstawiciele IPN: zastępca dyrektor Archiwum IPN Mariusz Żuławnik, dyrektor Biura Prezesa dr Marek Jedynak, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu dr hab. Kamil Dworaczek oraz naczelnik opolskiej delegatury – dr hab. Joanna Lusek.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele Klubu Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności – Ewa Tomaszewska (Rada Programowa), Andrzej Chyłek wiceprezes, Piotr Wójcik – prezes stowarzyszenia oraz Pan Paweł Skupiński.
List Prezydenta RP
List Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego odczytała naczelnik opolskiej delegatury – dr hab. Joanna Lusek:
„Wyjątkowej wiary i determinacji, wielkiej odwagi i poświęcenia wymagał bunt przeciwko powojennej rzeczywistości w naszym kraju. Ten mroczny czas to przecież okupacja przez armię globalnego mocarstwa totalitarnego oraz niedemokratyczne, nieudolne rządy moskiewskich namiestników – gorliwie uczestniczących w kolonialnym wyzysku Polaków.”
Prezydent RP Karol Nawrocki skierował także wyrazy uznania dla Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności oraz podziękował za ich odwagę i zasługi w walce o niepodległą Polskę.
Odznaczeni
Krzyżem Wolności i Solidarności odznaczeni zostali:
• Andrzej Zbigniew Sochaj
• Zdzisław Piotr Szałach (pośmiertnie).
Wręczenie odznaczeń
Podczas uroczystej gali, w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego, zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski wręczył odznaczenia.
„Wiem, że wszyscy Państwo, odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności, bardzo niechętnie przyjmują do wiadomości, że nazywamy ich bohaterami. Pozwolę jednak się z odznaczonymi w tym wypadku nie zgodzić. Trzeba było mieć w sobie odwagę, aby tę walkę podjąć i ją kontynuować. Krzyż Wolności i Solidarności jest nie tylko wyrazem uznania państwa polskiego dla Waszego wysiłku, ale to także dla Waszych najbliższych” – podkreślił.
Wystąpienie Jacka Szumańskiego
W dalszej części uroczystości wystąpił przedstawiciel Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności Jacek Szumański:
„Damy i Kawalerowie Krzyża Wolności i Solidarności wytrwale i konsekwentnie działali w komunistycznej Polsce na rzecz przemian politycznych. Poprzez swoją niezłomną postawę stali się wzorcami postępowania w konfrontacji z totalitarnym reżimem. Pamiętajmy o nich i pielęgnujmy również w sobie Wolność i Solidarność – pojęcia, składające się na nazwę tego zaszczytnego odznaczenia. Wiemy przecież, że „Nie ma Wolności bez SOLIDARNOŚCI”.”
Zakończenie uroczystości
Uroczystość zwieńczył recital pieśni solidarnościowych w wykonaniu Krzysztofa Gajdki, Damiana Stadlera i Wojciecha Namysły, opatrzony komentarzem historycznym dr hab. Joanny Lusek, naczelnik Delegatury IPN w Opolu. Na zakończenie głos zabrał Piotr Wójcik, przedstawił cele i dotychczasowy rozwój działalności KDiKKWiS.
Ten wpis upamiętnia ważne wydarzenie historyczne i oddaje hołd bohaterom walki o wolność i demokrację w Polsce.
