We wtorek, 10 marca 2026 r., w Muzeum Monet i Medali Jana Pawła II w Częstochowie odbyło się uroczyste spotkanie Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności, zorganizowane przez Oddział IPN w Katowicach oraz Region Częstochowski NSZZ „Solidarność”. Wydarzenie upamiętniło 45. rocznicę podpisania porozumień strajkowych i rejestracji NSZZ „Solidarność”.
Honorowy Patronat Prezydenta RP
Uroczystość objęta była Honorowym Patronatem Prezydenta RP Karola Nawrockiego, który w liście odczytanym przez minister Beatę Kempę podkreślił znaczenie „Solidarności” jako ruchu, który doprowadził do upadku systemu komunistycznego.
Podczas spotkania zostało odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności Podczas pięciu działaczy opozycji: Leszek Borowiecki, Andrzej Margasiński, Michał Mecych, Bogusław Niklas i Andrzej Perliński. Krzyże wręczył zastępca prezesa IPN, dr. Mateusza Szpytmę.
Program uroczystości
Wydarzenie rozpoczęło się od wykładu dr. hab. Adama Dziuby pt. Od solidarności do „Solidarności”, czyli Polaków drogi do wolności. Przemówienie miał również Grzegorz Stawski, który odegrał kluczową rolę w ruchu solidarnościowym. Uczestniczył on w strajku w KWK Manifest Lipcowy w sierpniu 1980 roku, był także sygnatariuszem porozumienia jastrzębskiego. Jako aktywny członek „Solidarności” od 1980 do 1997 roku, pełnił różne funkcje w strukturach związkowych, w tym w Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Robotniczego „S” w Jastrzębiu-Zdroju i Zarządzie Regionu Śląska i Zagłębia. W stanie wojennym został internowany w 1981 roku i był przetrzymywany w różnych ośrodkach odosobnienia. W imieniu Klubu Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności przemawiał również Piotr Wójcik, Prezes KDiKKWiS przedstawiając cele i formy działania stowarzyszenia.
Na zakończenie uroczystości odbył się koncert Mateusza Nagórskiego Jacek Kaczmarski o wolności. Uczestnicy mogli również zwiedzić wystawy: Stan wojenny (przygotowaną przez Oddział IPN w Katowicach i Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu z Wujka) oraz Tu rodziła się Solidarność (Instytut Pamięci Narodowej).
Udział delegacji Klubu Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności
W uroczystości uczestniczyli członkowie Klubu Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności:
- Ewa Tomaszewska, Rada Programowe KDiKKWiS
- Kazimierz Wilk, Pełnomocnik KDiK KWIS,
- Grzegorz Stawski, Prezes Stowarzyszenia Wolni i Solidarni im. Tadeusza Jedynaka, sygnatariusz porozumień jastrzębskich i legenda „Solidarności”, Rada Programowe KDiKKWiS
- Piotr Wójcik, Prezes stowarzyszenia KDiK KWIS.
Znaczenie rocznicy
Przewodniczący Zarządu Regionu Częstochowskiego NSZZ „Solidarność” Jacek Strączyński podkreślił, że Damy i Kawalerowie Krzyża Wolności i Solidarności to osoby, które w czasach zniewolenia komunistycznego wykazały się odwagą i determinacją, przyczyniając się do odzyskania przez Polskę wolności.
